Meydanda, parkta, kütüphanede verdiğiniz ücretsiz Wi-Fi'ı kayıt altına alın.

İnternet neden kurumunuzun sorumluluğu?

Bir belediyenin meydanda, parkta, kütüphanede ya da kamu binasında sunduğu ücretsiz Wi-Fi, o kurumun hattından yayınlanır. Vatandaşın parkta oturup telefonuyla bağlandığı an ile kurumun kendi personelinin ofisten bağlandığı an, dışarıya aynı IP adresinden çıkar. Wi-Fi ücretsiz olsa da bu durum değişmez: hat kurumun adınadır ve hattan yapılan bir işlem incelendiğinde soru önce kuruma gelir.

Kamuya açık alanlarda bu durumun özel bir zorluğu vardır: kullanıcı kitlesi kayıtlı bir müşteri ya da çalışan değil, kimliği önceden bilinmeyen, günlük binlerce kişiden oluşabilen bir vatandaş kitlesidir. Bu nedenle mevzuat, kamuya açık alan sağlayıcılarına özel olarak bir kimlik tanımlama sistemi kurma yükümlülüğü getirir; aşağıda bu yükümlülüğü ayrıntılı olarak görebilirsiniz. Kimlikle eşleşmiş erişim kayıtları, bir işlemin kim tarafından yapıldığını gösterir ve kurumunuzu korur; bu bir hukuki garanti değil, belgeleme imkanıdır.

Kurumunuzun lokasyonları da birbirinden farklıdır: bir meydandaki Wi-Fi'a günde binlerce kişi kısa süreliğine bağlanırken, bir kütüphanedeki kullanıcı saatlerce oturup çalışabilir; bir kamu binasının girişindeki ücretsiz Wi-Fi'ı hem vatandaş hem de kurumu ziyarete gelen biri kullanabilir. Buna karşılık kurumun kendi personeli için ayrı bir ofis ağı tanımlanması, personel trafiğinin vatandaşa açık ağla karışmamasını sağlar.

Yasal çerçeve: kamuya açık alanda SMS kimlik doğrulama

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, kamuya açık alanlarda internet erişimi sağlayan tüm toplu kullanım sağlayıcılara (ticari olup olmadığına bakılmaksızın) açıkça bir kimlik tanımlama yükümlülüğü getirir:

"Kamuya açık alanlarda internet erişimi sağlayan toplu kullanım sağlayıcılar, kısa mesaj servisi (sms) ve benzeri yöntemlerle kullanıcıları tanımlayacak sistemleri kurmak."

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, madde 4/1-c — mevzuat.gov.tr

Aynı yönetmelik, erişim kayıtlarının elektronik ortamda tutulup iki yıl saklanmasını da tüm toplu kullanım sağlayıcılar için genel bir yükümlülük olarak düzenler:

"Erişim kayıtlarını elektronik ortamda kendi sistemlerine kaydetmek ve iki yıl süre ile saklamak."

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, madde 4/1-b — mevzuat.gov.tr

Bu iki madde de "ticari amaçla" olup olmadığına bakmaksızın tüm toplu kullanım sağlayıcılarına yöneliktir; ücretsiz belediye Wi-Fi'ınız da bu kapsamdadır. Buna karşılık izin belgesi, sabit IP ve idari para cezası gibi hükümler yalnız "ticari amaçla" internet toplu kullanım sağlayıcılara (internet salonu ve benzeri, ücret karşılığı internet satan yerler) özgüdür ve belediyenizi ilgilendirmez. Ayrıntılı mevzuat metinleri için mevzuat sayfamıza, genel çerçeve için 5651 Sayılı Kanun Rehberi'ne bakabilirsiniz.

SMS doğrulaması tek başına madde 4/1-c'nin gerektirdiği kimlik tanımlama yükümlülüğünü karşılar; TC Kimlik No ile giriş ve NVİ doğrulaması bunun üzerine eklenebilecek isteğe bağlı bir ek güvencedir, zorunlu değildir. Hangi yöntemin kurumunuza uygun olduğunu Misafir Doğrulama: SMS mi, TC Kimlik mi, Ziyaretçi Kodu mu? rehberinde karşılaştırabilirsiniz.

Örnek bir durum: çok lokasyonlu bir sorgu

Aşağıdaki örnek, birden fazla lokasyonu yöneten bir belediyenin karşılaşabileceği türden bir durumu göstermek için kurgulanmıştır; aynı mantık tek bir meydan ya da tek bir kütüphane işleten daha küçük bir kurum için de geçerlidir.

Aynı mantık, bir belediyenin meydanı dışında, bir kamu kurumunun bekleme salonunda, bir devlet dairesinin lobisinde ya da bir toplu taşıma durağında verilen ücretsiz Wi-Fi için de geçerlidir: hangi kurum olursa olsun, erişim kaydı o kurumun panelinde, kimlikle eşleşmiş olarak durur.

izgate belediyeler ve kamu kurumlarında ne yapar?

Firewall Log Yönetimi ve Wi-Fi Yönetimi sütunları, tek bir meydandan onlarca lokasyona kadar aynı mantıkla ölçeklenir: bilgi işlem birimi hangi lokasyonun hangi kurala tabi olduğunu, kaç kişinin bağlı olduğunu ve arşivin bütünlüğünü tek panelden takip eder.

• SMS kimlik doğrulamaKendi SMS sağlayıcınız ya da IzGate SMS servisiyle (ön ödemeli kontör) kamuya açık alan yükümlülüğünü karşılayan SMS kodlu giriş.
• İsteğe bağlı TC Kimlik + NVİ doğrulamasıİsterseniz TC Kimlik No ile giriş ve NVİ (KPS) doğrulamasını SMS'in yanına ek bir yöntem olarak açabilirsiniz.
• Günlük bağlanma sınırıKişi başına günlük bağlanma sınırı ve oturum süresi ağ ayarlarından belirlenir; aşım durumunda yeniden bağlantı ertesi güne kalır.
• Çok lokasyon, tek panelMeydan, park, kütüphane ve kamu binalarındaki tüm firewall cihazlarını ve Wi-Fi ağlarını tek panelden tanımlar, tek panelden izlersiniz.
• Günde bir Kamu SM zaman damgasıArşiv segmentleri saat başı kapanır, SHA-256 zinciri ve Ed25519 ile imzalanır; günde bir kez Kamu SM'den alınan nitelikli zaman damgasıyla desteklenir (kontör hizmete dahildir).
• İki yıl saklamaCanlı ve arşiv saklama süresi paralel ve bağımsız ayarlanır; 5651 için iki yıl varsayılan/önerilen süredir ve disk dolsa bile kayıt silinmez, uyarı verilir.
• Kurum personeli ağı ayrıBelediye/kurum personelinin kullandığı ofis ağı, vatandaşa açık ücretsiz Wi-Fi'dan tamamen ayrı bir ağ olarak tanımlanır; kendi kimlik doğrulama yöntemi ve erişim kuralı vardır.

Her lokasyonu ayrı ayrı yönetmek zorunda değilsiniz: Cihazlar ekranından tüm firewall'ların durumunu, Genel Bakış'tan tüm ağların anlık kullanımını tek yerden görürsünüz. Bir lokasyondaki cihaz çevrimdışı kaldığında Alarm ve Olaylar'a düşen bildirim, ilgili birime e-posta, Telegram ya da webhook ile de iletilebilir; böylece bir parktaki ya da kütüphanedeki bir arızayı sahaya gitmeden fark edersiniz.

Kurumunuzda izgate nasıl kurulur?

Belediyeler ve kamu kurumları için 5651 uyum kontrol listesi

Çok lokasyonlu bir yapıyı yönetiyorsanız aşağıdaki maddeleri her lokasyon için tek tek, tek bir meydan ya da kütüphane işletiyorsanız da yine aynı listeyi kendi ölçeğinize göre gözden geçirmeniz faydalıdır:

• Kamuya açık her lokasyonda SMS ya da benzeri bir kimlik tanımlama sistemi kurulu mu?
• Erişim kayıtları elektronik ortamda tutulup iki yıl saklanacak biçimde yapılandırılmış mı?
• Tüm lokasyonlar tek panelden mi izleniyor, yoksa dağınık mı?
• Günlük bağlanma sınırı ve oturum süresi tanımlı mı?
• Arşiv segmentleri günde bir kez nitelikli zaman damgası alıyor mu?
• Kurum personelinin ağı, vatandaşa açık ücretsiz Wi-Fi'dan ayrı mı?

Sıkça sorulan sorular

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; mevzuatın güncel hâli için resmî metne (mevzuat.gov.tr) bakınız.