İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik: kim ne yapmalı

Madde 1 — Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, internet toplu kullanım sağlayıcıları ve ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri ve sorumlulukları ile denetimlerine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 1 — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? Yönetmelik, baştan iki farklı grubu ayırır: (1) internet toplu kullanım sağlayıcıları — internet erişimi sunan herkes, ve (2) ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcıları — interneti bir ücret karşılığı satan internet salonu ve benzeri işyerleri. Bu ayrım, Yönetmeliğin tamamında yükümlülüklerin kime uygulanacağını belirler.

Madde 3 — Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulamasında; […]
e) Erişim kayıtları: Kendi iç ağlarında dağıtılan IP adres bilgilerini, kullanıma başlama ve bitiş zamanını ve bu IP adreslerini kullanan bilgisayarların tekil ağ cihaz numarasını (MAC adresi) gösteren bilgileri, hedef IP adresi, bir veya birden fazla IP adresinin portlar aracılığı ile kullanıcılara paylaştırılması yöntemi ile sunulan internet erişim hizmetinde kullanıcıya tahsis edilen gerçek IP ve port bilgilerini,
[…]
g) İnternet toplu kullanım sağlayıcı: Kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan gerçek ve tüzel kişileri,
ğ) İşyeri: Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcı olarak faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler tarafından açılan ve işletilen umuma açık yeri,
[…]
l) Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcı: İnternet salonu ve benzeri umuma açık yerlerde belirli bir ücret karşılığı internet toplu kullanım sağlayıcılığı hizmeti veren veya bununla beraber bilgisayarlarda bilgi ve beceri artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki oyunların oynatılmasına imkân sağlayan gerçek ve tüzel kişileri,
ifade eder.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 3/1-e, g, ğ, l — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? "Erişim kayıtları" tanımı (e bendi), tutulması gereken verinin tam listesidir: iç ağda dağıtılan IP, kullanım başlangıç/bitiş zamanı, MAC adresi, hedef IP, ve NAT ile paylaştırılan gerçek IP/port bilgisi. "Ticari amaçla" tanımı (l bendi) belirleyicidir: internet salonu gibi interneti ücret karşılığı satan yerler. Müşterisine/misafirine/çalışanına ücretsiz Wi-Fi veren bir otel, kafe, ofis ya da hastane bu tanıma girmez; md. 4'teki genel yükümlülüklere tabidir.

izgate'te karşılığı: izgate, erişim kayıtları tanımındaki tüm alanları (iç IP, başlangıç/bitiş zamanı, MAC, hedef IP, NAT IP:port) firewall loglarından otomatik çıkarır ve imzalı arşive yazar.

Madde 4 — Tüm toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülükleri

MADDE 4 – (1) İnternet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri şunlardır:
a) Konusu suç oluşturan içeriklere erişimi önleyici tedbirleri almak amacıyla içerik filtreleme sistemini kullanmak.
b) Erişim kayıtlarını elektronik ortamda kendi sistemlerine kaydetmek ve iki yıl süre ile saklamak.
c) Kamuya açık alanlarda internet erişimi sağlayan toplu kullanım sağlayıcılar, kısa mesaj servisi (sms) ve benzeri yöntemlerle kullanıcıları tanımlayacak sistemleri kurmak.
(2) İnternet toplu kullanım sağlayıcılar, konusu suç oluşturan içeriklere erişimi önleyici tedbirleri almak amacıyla içerik filtreleme sisteminin yanı sıra, ilave tedbir olarak güvenli internet hizmeti de alabilirler.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 4 — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? Bu madde — Yönetmeliğin en geniş kapsamlı maddesi — otel, kafe, ofis, okul, hastane dahil herkes için geçerlidir: (a) içerik filtreleme sistemi kullanmak, (b) erişim kayıtlarını elektronik ortamda kaydedip iki yıl saklamak, (c) kamuya açık alanlarda ("herkese açık" misafir ağı gibi) kullanıcıyı SMS veya benzeri bir yöntemle tanımlamak. Saklama süresi burada net olarak "iki yıl" olarak yazılıdır — "en az 1 yıl" ya da "1-2 yıl" gibi ifadeler bu maddeye dayanmaz.

izgate'te karşılığı: izgate'in misafir Wi-Fi modülü, SMS doğrulama, TC kimlik, ziyaretçi kodu gibi kullanıcı tanımlama yöntemlerini sunar; erişim kayıtları canlı ve arşivde paralel saklanır, saklama süresi panelden ayarlanır (iki yıl önerilen/varsayılan değerdir). İçerik filtreleme izgate'in kendi özelliği değildir — firewall'unuzun web filtresiyle yapılır, izgate bu filtrenin ürettiği engelleme loglarını kaydeder ve raporlar.

Madde 5 — Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri

MADDE 5 – (1) Ticarî amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri şunlardır:
a) Mülki idare amirinden izin belgesi almak,
b) Ailenin ve çocukların korunması ile konusu suç oluşturan içeriklere erişimi önleyici tedbirleri almak amacıyla içerik filtreleme sistemini ve güvenli internet hizmetini kullanmak,
c) Kullanılan içerik filtreleme sistemini aktif ve güncel halde bulundurarak, herhangi bir müdahale ile devre dışı kalmasını önlemek,
ç) Erişim sağlayıcılardan sabit IP almak, sabit IP kullanmak ve sabit IP değişikliklerini on beş gün içerisinde mülki idare amirliklerine bildirmek,
d) Erişim kayıtlarını elektronik ortamda kendi sistemlerine kaydetmek ve iki yıl süre ile saklamak,
e) (d) bendi gereğince kaydedilen bilgileri ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini teyit eden değeri kendi sistemlerine günlük olarak kaydetmek ve bu verileri iki yıl süre ile saklamak,
f) 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre işyerinin kapatılmasının veya devrinin on beş gün içinde yetkili mülki idare amirliğine bildirmek ve izin belgesini teslim etmek.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 5 — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? Bu madde yalnız internet salonu ve benzeri, interneti ücret karşılığı satan işyerlerini (md. 3/l tanımı) ilgilendirir; genel işletmelere (ücretsiz Wi-Fi veren otel, kafe, ofis) uygulanmaz. Dikkat çeken bent (e) bendidir: erişim kayıtlarının "doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini teyit eden değer"in günlük olarak kaydedilmesini ister — bu, kaydın sonradan değiştirilmediğini gösteren bir bütünlük değeridir (hash/imza/zaman damgası benzeri bir mekanizma); mevzuat bunun için "zaman damgası" kelimesini kullanmaz, teknik yöntemi serbest bırakır.

izgate'te karşılığı: izgate, arşiv segmentlerini SHA-256 zinciri ve Ed25519 imzayla korur; bu segmentler için günde bir kez nitelikli zaman damgası (Kamu SM, merkezi servis) alınır. Bu, md. 5/1-e'nin işaret ettiği "doğruluk, bütünlük, gizliliği teyit eden değer"i güçlendiren teknik bir uygulamadır; mevzuat zaman damgasını isim olarak zorunlu kılmaz, ama izgate bunu ek bir güvence olarak sunar.

Madde 9 — İşyerlerinde uyulması gereken kurallar (ticari amaçla)

Bu madde, yalnız ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılar (internet salonu ve benzeri işyerleri) için; yaş sınırları, kamera kaydı ve içerik kısıtlamaları gibi işyeri içi kuralları sayar. Öne çıkan hükümler:

MADDE 9 – (1) İşyerlerinde uyulması gereken kurallar şunlardır:
a) 12 yaşından küçükler, ancak yanlarında veli veya vasileriyle işyerlerine girebilirler.
b) 15 yaşından küçükler yanlarında veli veya vasileri olmadan saat 20.00'den sonra işyerlerine alınmazlar.
[…]
ğ) Güvenlik amacıyla işyerlerinin giriş ve çıkışlarını görecek şekilde yüksek çözünürlüklü (en az 3 mega piksel) ve "IR" (gece görüşlü) kamera kayıt sistemi kurulur. Bu sistem aracılığıyla elde edilen kayıtlar doksan gün süreyle saklanır ve bu kayıtlar yetkili makamlar haricindeki kişi ve kuruluşlara verilemez.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 9/1-a, b, ğ — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? Madde ayrıca tütün/alkol yasağı, telif hakkı ihlallerine karşı tedbir, elektronik/mekanik oyun makinesi bulundurma yasağı ve zararlı içerikli oyunların oynatılamayacağı gibi hükümler içerir (b, c, ç, d, e, f, g bentleri). Bu kurallar genel işletmeleri (otel, kafe, ofis) değil, internet salonu ve benzeri işyerlerini ilgilendirir; bu nedenle diğer sektör sayfalarında bu maddeye dayalı iddialar yapılmaz.

Madde 10–12 — Denetim ve idari yaptırımlar

MADDE 10 – (1) Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılar; a) Mülki idare amirlikleri bünyesinde oluşturulan denetleme komisyonu tarafından, 5 ve 9 uncu maddelerde yer alan yükümlülükler ve şartlar açısından denetlenir. […] b) Kolluk tarafından genel güvenlik ve asayiş yönünden denetlenir […]

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 10/1 — mevzuat.gov.tr

MADDE 11 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasındaki yükümlülüklere aykırı hareket ettiği belirlenen ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılara, mülki idare amiri tarafından ilk ihlalde yazılı olarak uyarma; ihlalin devamı halinde üç güne kadar kapatma; ihlalin tekrarı halinde ise bin Türk Lirasından on beş bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası vermeye mahalli mülki amir yetkilidir.
(2) 9 uncu maddeye aykırılık halinde mülki idare amiri tarafından, 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilir.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 11 — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? Denetim (md. 10) ve yaptırım (md. 11) rejimleri de yalnız ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılar içindir; md. 5 ve md. 9'a atıfla sınırlıdır. Md. 12, para cezasının miktarının ağırlaştırıcı (ekonomik kazanç büyüklüğü, ihlalin devamı, tekerrür) ve hafifletici (kazanç yokluğu, geçmişteki olumlu tutum) nedenlere göre belirleneceğini düzenler.

Madde 14 — Eski yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması

MADDE 14 – (1) 1/11/2007 tarihli ve 26687 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 14 — mevzuat.gov.tr

Ne anlama geliyor? 2007 tarihli eski Yönetmelik tamamen yürürlükten kalkmıştır; güncel ve bağlayıcı metin, 11.04.2017 tarihli bu Yönetmeliktir. Eski yönetmeliğe yapılan atıflar (ör. internette hâlâ dolaşan bazı eski rehberlerde) artık geçerli değildir.

Sıkça sorulan sorular

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; mevzuatın güncel hâli için resmî metne (mevzuat.gov.tr) bakınız.

İlgili sayfalar

Mevzuat

5651 Sayılı Kanun

Yönetmeliğin dayanağı olan kanunun toplu kullanım sağlayıcıları ilgilendiren maddeleri.

Mevzuat

Mevzuat Merkezi

5651, Yönetmelik, KVKK ve 5070'in toplu kullanım sağlayıcıları ilgilendiren özeti.

Rehber

5651'e Göre Log Saklama Süresi: Neden İki Yıl?

Saklama süresinin yönetmelikteki dayanağı ve izgate'te nasıl ayarlanacağı.