5651 sayılı Kanun: toplu kullanım sağlayıcılarını ilgilendiren maddeler
5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun", otel, kafe, restoran, ofis, okul, hastane gibi internet erişimi sunan işletmeleri "toplu kullanım sağlayıcı" olarak tanımlar ve onlara erişim kaydı tutma ile içerik filtreleme yükümlülüğü getirir. Bu sayfa, kanunun bu işletmeleri doğrudan ilgilendiren maddelerinin resmî metnini ve sade açıklamasını içerir.
Kanun No: 5651 · Kabul tarihi: 4/5/2007 · Resmî Gazete: 23/5/2007, sayı 26530. Aşağıdaki maddeler, kanunun güncel (2026 değişiklikleri işlenmiş) hâlinden alınmıştır; yalnızca toplu kullanım sağlayıcıları (otel, kafe, ofis, okul, hastane vb.) ile doğrudan ilgili bölümler seçilmiştir. Kanunun tamamı için aşağıdaki resmî bağlantıya bakınız.
Madde 1 — Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Kanunun amaç ve kapsamı; içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülük ve sorumlulukları ile internet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik, yer ve erişim sağlayıcıları üzerinden mücadeleye ilişkin esas ve usûlleri düzenlemektir.
5651 sayılı Kanun, md. 1/1 — mevzuat.gov.tr
Ne anlama geliyor? Kanun dört farklı tarafı tanımlar ve her birine farklı yükümlülükler yükler: içerik üreten (içerik sağlayıcı), içeriği barındıran (yer sağlayıcı), internete bağlanma imkânı sunan (erişim sağlayıcı — ör. operatörünüz) ve belli bir yerde internet kullanım imkânı sunan (toplu kullanım sağlayıcı — ör. sizin işletmeniz). Bu sayfadaki devamı, yalnızca son grubu, toplu kullanım sağlayıcıları ilgilendiren hükümlere odaklanır.
Madde 2 — Tanımlar
Kanunun 2. maddesi, metin boyunca kullanılan terimleri tanımlar. Toplu kullanım sağlayıcıları ilgilendiren beş tanım aşağıdadır.
MADDE 2- (1) Bu Kanunun uygulamasında; […]
5651 sayılı Kanun, md. 2/1-d, e, g, i, j — mevzuat.gov.tr
d) Erişim: Bir internet ortamına bağlanarak kullanım olanağı kazanılmasını,
e) Erişim sağlayıcı: Kullanıcılarına internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişileri,
g) İnternet ortamı: Haberleşme ile kişisel veya kurumsal bilgisayar sistemleri dışında kalan ve kamuya açık olan internet üzerinde oluşturulan ortamı,
[…]
i) Toplu kullanım sağlayıcı: Kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayanı,
j) (Değişik: 26/2/2014-6527/15 md.) Trafik bilgisi: Taraflara ilişkin IP adresi, kaynak ve hedef port bilgisi, verilen hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgilerini,
ifade eder.
Ne anlama geliyor? "Toplu kullanım sağlayıcı" tanımı (i bendi) kasıtlı olarak geniştir: "kişilere" der, müşteri/misafir/çalışan ayrımı yapmaz. Bir otel misafirine, bir kafe müşterisine, bir ofis çalışanına ya da bir okul öğrencisine internet erişimi sunan her işletme bu tanımın içine girer. "Erişim" (d bendi) ile "erişim sağlayıcı" (e bendi) ayrı kavramlardır — işletmeniz kendi iç ağında erişim sağlar, ama "erişim sağlayıcı" genellikle sizin internet hattınızı sağlayan operatördür. "Trafik bilgisi" (j bendi) tanımı, hangi verilerin bu kapsamda önemli olduğunu gösterir: IP adresi, port bilgisi, hizmetin başlama/bitiş zamanı, hizmet türü ve aktarılan veri miktarı.
izgate'te karşılığı: izgate, trafik bilgisi tanımındaki unsurları (kaynak/hedef IP ve port, NAT portu, zaman, veri miktarı) firewall'unuzdan gelen loglardan otomatik çıkarır ve kullanıcıyla eşleştirerek saklar.
Madde 7 — Toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülükleri
Kanunun toplu kullanım sağlayıcılarına doğrudan yükümlülük getiren tek maddesi 7. maddedir ve dört fıkradan oluşur. Fıkralar arasındaki fark önemlidir: bazıları yalnız ticari amaçla olanlar için, bazıları ise ticari olup olmadığına bakılmaksızın herkes için geçerlidir.
Madde 7/1 — İzin belgesi (yalnız ticari amaçla)
MADDE 7- (1) Ticarî amaçla toplu kullanım sağlayıcılar, mahallî mülkî amirden izin belgesi almakla yükümlüdür. İzne ilişkin bilgiler otuz gün içinde mahallî mülkî amir tarafından Başkanlığa bildirilir. Bunların denetimi mahallî mülkî amirler tarafından yapılır. İzin belgesinin verilmesine ve denetime ilişkin esas ve usûller, yönetmelikle düzenlenir.
5651 sayılı Kanun, md. 7/1 — mevzuat.gov.tr
Ne anlama geliyor? Bu yükümlülük yalnız "ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılar" için yazılmıştır — ilgili yönetmelikte bu terim "internet salonu ve benzeri umuma açık yerlerde belirli bir ücret karşılığı internet toplu kullanım sağlayıcılığı hizmeti veren" işletmeler olarak tanımlanır (bakınız Yönetmelik md. 3/l). Müşterisine/misafirine ücretsiz Wi-Fi sunan bir otel, kafe, ofis veya hastane bu tanımın dışındadır ve izin belgesi almakla yükümlü değildir.
Madde 7/2 — Erişim kaydı ve içerik engelleme (herkes için)
(2) (Değişik: 6/2/2014-6518/91 md.) Ticari amaçla olup olmadığına bakılmaksızın bütün internet toplu kullanım sağlayıcılar, konusu suç oluşturan içeriklere erişimin engellenmesi ve kullanıma ilişkin erişim kayıtlarının tutulması hususlarında yönetmelikle belirlenen tedbirleri almakla yükümlüdür.
5651 sayılı Kanun, md. 7/2 — mevzuat.gov.tr
Ne anlama geliyor? Bu fıkra, kanunun en geniş kapsamlı hükmüdür: "ticari amaçla olup olmadığına bakılmaksızın" ifadesiyle, ücretsiz Wi-Fi veren bir otel de, çalışanlarına internet sağlayan bir ofis de, öğrencilerine ağ erişimi veren bir okul da bu fıkranın kapsamındadır. Yükümlülüğün somut içeriği (ne tutulacak, ne kadar saklanacak) yönetmelikte düzenlenir — bakınız İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, md. 4.
izgate'te karşılığı: izgate tam olarak bu fıkranın işaret ettiği erişim kayıtlarını (iç IP, MAC, hedef IP/port, NAT bilgisi, zaman) toplar, kullanıcıyla eşleştirir ve imzalı arşivde saklar.
Madde 7/3 — Aile ve çocukların korunması (yalnız ticari amaçla)
(3) (Değişik: 6/2/2014-6518/91 md.) Ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılar, ailenin ve çocukların korunması, suçun önlenmesi ve suçluların tespiti kapsamında usul ve esasları yönetmelikte belirlenen tedbirleri almakla yükümlüdür.
5651 sayılı Kanun, md. 7/3 — mevzuat.gov.tr
Ne anlama geliyor? Bu fıkra da yalnız ticari amaçla olanlar (internet salonu benzeri işyerleri) içindir; somut tedbirler (içerik filtreleme + güvenli internet, yaş sınırları, kamera kaydı vb.) ilgili yönetmeliğin 5. ve 9. maddelerinde sayılır.
Madde 7/4 — İdari yaptırımlar (yalnız ticari amaçla)
(4) (Ek: 6/2/2014-6518/91 md.) Bu maddede belirtilen yükümlülükleri ihlal eden ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılarına, ihlalin ağırlığına göre yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde uyarma, bin Türk Lirasından on beş bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verme veya üç güne kadar ticari faaliyetlerini durdurma müeyyidelerinden birine karar vermeye mahalli mülki amir yetkilidir.
5651 sayılı Kanun, md. 7/4 — mevzuat.gov.tr
Ne anlama geliyor? Bu önemli bir ayrımdır: 1.000–15.000 TL idari para cezası, uyarma ya da üç güne kadar faaliyet durdurma yaptırımları, kanun metninde yalnızca ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılar için yazılıdır. "Her kafeye/otele 15.000 TL ceza kesilir" biçimindeki genellemeler kanun metnine dayanmaz. Ticari amaçla olmayan bir işletme için doğru ifade şudur: kanun (md. 7/2), erişim kayıtlarını tutma yükümlülüğünü ticari olup olmadığına bakmadan herkese getirir; ancak bu maddedeki idari para cezası hükmü yalnız ticari amaçla olanlar için öngörülmüştür.
Özet: kim hangi fıkradan sorumlu
| Fıkra | Konu | Kapsam |
|---|---|---|
| Md. 7/1 | İzin belgesi | Yalnız ticari amaçla (internet salonu benzeri) |
| Md. 7/2 | İçerik engelleme + erişim kaydı tutma | Ticari olup olmadığına bakılmaksızın herkes |
| Md. 7/3 | Aile/çocuk koruma tedbirleri | Yalnız ticari amaçla |
| Md. 7/4 | İdari yaptırım (uyarma, 1.000–15.000 TL, durdurma) | Yalnız ticari amaçla |
Otel, kafe, restoran, ofis, okul, hastane gibi müşterisine/çalışanına/misafirine ücretsiz Wi-Fi sunan işletmeler için bağlayıcı olan tek fıkra md. 7/2'dir: içerik engelleme ve erişim kaydı tutma. İzin belgesi, ayrı idari para cezası rejimi ve ağır işyeri kuralları ise internet salonu ve benzeri, interneti bir ücret karşılığı satan işletmeleri ilgilendirir.
Sıkça sorulan sorular
Oteller ve kafeler 5651'e göre izin belgesi almak zorunda mı?
Hayır. İzin belgesi yükümlülüğü (md. 7/1) yalnız "ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcı" — yani interneti bir ücret karşılığı satan internet salonu ve benzeri işyerleri için öngörülmüştür. Müşterisine/misafirine ücretsiz Wi-Fi veren otel, kafe, restoran, ofis gibi işletmeler bu tanımın dışındadır.
Ücretsiz Wi-Fi veren bir işletmenin hiç yükümlülüğü yok mu?
Var. Md. 7/2, ticari olup olmadığına bakılmaksızın bütün toplu kullanım sağlayıcılara içerik engelleme ve erişim kaydı tutma yükümlülüğü getirir. Yalnızca izin belgesi, ek tedbirler (md. 7/3) ve bu maddedeki idari para cezası (md. 7/4) ticari amaçla olanlarla sınırlıdır.
1.000–15.000 TL idari para cezası kime uygulanır?
Kanun metninde bu ceza, md. 7'de belirtilen yükümlülükleri ihlal eden ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılar için öngörülmüştür (md. 7/4). "Her işletmeye" genellemesi kanun metnine dayanmaz.
5651'in 2026 değişiklikleri toplu kullanım sağlayıcıları etkiliyor mu?
Kanunun güncel metninde 2026 tarihli değişiklikler (ör. md. 2'ye oyun/oyun dağıtıcı tanımlarının eklenmesi, Siber Güvenlik Başkanlığı'na ilişkin düzenlemeler) bulunur; bunlar doğrudan toplu kullanım sağlayıcıların erişim kaydı ve içerik engelleme yükümlülüğünü (md. 7) değiştirmez.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; mevzuatın güncel hâli için resmî metne (mevzuat.gov.tr) bakınız.
Ağınızı 5651'e uygun hâle getirmek bir günlük iş.
izgate Bulut'u firewall cihazı sayınıza ve disk ihtiyacınıza göre yapılandırın; kurulum yok, dakikalar içinde kullanmaya başlayın. Sorularınız için bizi arayın.